Ordino Nedir? Yük Teslim Talimatı ve İthalat Sürecindeki Yeri
Ordino, denizyolu taşımalarında yükün yetkili alıcıya teslim edilmesi için kullanılan teslim talimatıdır. Özellikle konteyner taşımalarında varış limanındaki teslim sürecinin önemli belgelerinden biridir.
Yükün limandan veya antrepodan çekilmesi için taşıyıcı ve liman prosedürüne göre ordino ya da eşdeğer bir teslim talimatı aranır. Ne olduğu Yükün teslim edilmesi için verilen yazılı talimat Kim düzenler Gemi acentesi, taşıma işleri organizatörü (forwarder) veya taşıyıcı Hangi taşımada Ağırlıklı olarak denizyolu ve konteyner taşımacılığı Hukuki niteliği Kıymetli evrak değildir, ciro edilemez, malın mülkiyetini temsil etmez
Ordino Neden Gerekir?
Denizyolu taşımasında yük, gemi limana yanaştığında doğrudan alıcıya verilmez. Taşıyıcı yükü kime teslim edeceğini konşimentoya bakarak belirler. Ordino, taşıyıcının yükün yetkili alıcıya teslim edilmesine ilişkin talimatını gösterir.
Belge üzerinde yük ve teslimata ilişkin bilgiler yer alır; bu kayıt teslim sürecinin takibinde kullanılır.
Ordino ile Konşimento Arasındaki Fark
Konşimento taşıma ve mülkiyet haklarını gösteren temel taşıma belgesidir; ordino ise yükün teslim sürecinde kullanılan ayrı bir talimattır.
| Konşimento (B/L) | Ordino | |
|---|---|---|
| Niteliği | Kıymetli evrak | Teslim talimatı |
| Ciro | Edilebilir | Edilemez |
| Mülkiyet | Temsil eder | Temsil etmez |
| Düzenleyen | Taşıyıcı, yükleme limanında | Acente, varış limanında |
| İşlevi | Taşıma sözleşmesi ve mülkiyet | Yükün teslimine izin |
Ordino ve Yük Teslim Süreci
- Gemi limana yanaşır ve varış ihbarı (arrival notice) alıcıya iletilir.
- Alıcı, konşimento yükümlülüğünü yerine getirir: orijinal konşimento ibraz edilir ya da gönderici tarafından ciro serbestisi (telex release) verilmiş olması gerekir.
- Navlun ve varış limanındaki yerel masraflar ödenir.
- Acente evrakları kontrol eder ve ordinoyu düzenler.
- Ordino, gümrük beyannamesi ve diğer evraklarla birlikte liman işletmesine ibraz edilir.
- Konteyner veya yük saha çıkışı yapar.
Konşimento türüne göre değişen süreç
Orijinal konşimento düzenlenmişse alıcının belgenin aslını ibraz etmesi gerekir. Belge gemi limana varmadan ulaşmazsa teslim işlemi gecikebilir.
Telex release veya express release verilmişse orijinal belge aranmaz, gönderici taşıyıcıya yükün serbest bırakılması talimatını vermiştir. Seaway bill kullanılan taşımalarda da orijinal belge ibrazı gerekmez.
Ordino Ücreti
Ordino düzenlenmesi karşılığında acente tarafından bir bedel tahsil edilir. Bu bedel varış limanındaki yerel masraflar arasında yer alır ve genellikle yükün alıcısı tarafından ödenir.
Tutar sabit değildir; acenteye, taşıma türüne ve yükün özelliklerine göre değişir. Ordino ücretinin yanında liman hizmet bedeli, terminal elleçleme ücreti ve belge masrafları da ayrıca çıkabilir.
Serbest süre aşıldığında konteyner için demuraj, saha işgali için de ardiye ücreti oluşabilir.
Elektronik Ordino
Bazı acenteler ordinoyu elektronik ortamda düzenliyor. Böylece fiziksel belge dolaşımı azalıyor ve teslim süreci hızlanabiliyor. Uygulama acenteye ve hatta göre değişiyor.
Sık Sorulan Sorular
Ordino ne demek?
İtalyanca “ordine” sözcüğünden gelir, emir anlamındadır. Uluslararası literatürdeki karşılığı delivery order’dır.
Ordino olmadan yük çekilebilir mi?
Liman işletmesi teslimat için ordino arar. Gümrük beyannamesi hazırlanmış olsa bile teslim talimatı bulunmadan konteyner saha çıkışı yapamaz.
Ordino ücretini kim öder?
Genellikle yükün alıcısı öder ve ödeme acenteye yapılır. Satış şeklinin masraf paylaşımını nasıl düzenlediğine göre bu değişebilir.
Ordinoyu kim düzenler?
Varış limanındaki gemi acentesi düzenler. Taşıma bir taşıma işleri organizatörü üzerinden yapılmışsa forwarder de düzenleyebilir.
Ordino hangi taşıma türlerinde kullanılır?
Ağırlıklı olarak denizyolu ve konteyner taşımacılığında. Karayolu taşımalarında teslimat CMR taşıma senedi üzerinden yürür.
Ordino ile konşimento aynı şey mi?
Değil. Konşimento ciro edilebilir ve malın mülkiyetini temsil eder; ordino teslim talimatıdır, mülkiyetle ilgisi yoktur.
İlgili Sayfalar
CMR nedir · Denizyolu taşımacılığı · Metreküp hesaplama · Lojistik nedir

