TİO Belgesi Nedir?
TİO belgesi, açık adıyla Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yetki Belgesi, taşımayı kendi aracıyla yapmayıp başkasının taşıma kapasitesini kullanarak organize eden firmaların Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan aldığı yetki belgesidir. Dayanağı, 27 Ağustos 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliği.
Belge tek bir taşıma türüne bağlı değil. Karayolu, denizyolu, demiryolu ve havayolu modlarının hepsinde organizatörlük yapma yetkisi veriyor. Bir firma konteyner rezervasyonu da yapabiliyor, tır organizasyonu da kurabiliyor, ikisini birleştiren kombine sevkiyat da planlayabiliyor.
Yönetmelik, TİO belgesi sahibini taşımacı sayıyor. Yani organizatör, aracı konumunda değil, taşımanın sorumlusu olarak kabul ediliyor. Müşteri açısından önemli olan kısım burası.
TİO Belgesi Kimler İçin Zorunlu?
Belge, başkasının taşıma kapasitesini kullanarak taşıma organize edenler için gerekiyor. Yük sahibinden işi alıp taşımayı başka bir taşımacıya yaptıran her firma bu tanıma giriyor.
Kendi aracıyla taşıma yapan firmalar ise TİO kapsamına girmiyor. Onlar Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre C2, L2, K1 gibi yetki belgeleriyle çalışıyor. Sık karıştırılan nokta bu; TİO taşımanın kendisi için değil, organizasyonu için düzenleniyor.
Pratikte belge ihtiyacı daha çok şu firmalarda çıkıyor:
- Uluslararası taşıma organizasyonu yapan lojistik firmaları
- Denizyolu ve havayolu forwarding hizmeti verenler
- Parsiyel yük toplayıp konsolide edenler
- Kendi filosu olmadan komple taşıma satan firmalar
- Depolama ve dağıtım organizasyonunu taşımayla birlikte yürütenler
TİO Belgesi Şartları
TİO başvurusunda aranan temel şartlar bunlar:
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Sermaye | En az 1.000.000 TL (19 Haziran 2025 değişikliği) |
| Merkez işyeri | Ticaret siciline tescilli merkez adresi |
| Oda kaydı | Ticaret, sanayi, deniz ticaret veya meslek odasına kayıt |
| Vergi mükellefiyeti | Faal vergi mükellefi olmak |
| Mesleki yeterlilik | En az bir ÜDY3 veya ÜDY4, bir ODY3 veya ODY4 belgeli yönetici |
| Adli sicil | Ortaklar ve temsile yetkili kişiler için |
| KEP adresi | Tüzel kişiler için zorunlu |
Mesleki yeterlilik belgeleri için süre tanınıyor; yönetici istihdamının ilk belge alımından itibaren altı ay içinde tamamlanması gerekiyor.
Depo ya da kapalı alan şartı bulunmuyor. TİO belgesi için metrekare istenmiyor, bu yönüyle taşımacı yetki belgelerinden ayrılıyor.
Sermaye tutarı yönetmelik değişiklikleriyle güncelleniyor. Başvuru öncesi Ulaştırma Bölge Müdürlüğü’nden son rakamı teyit etmekte fayda var.
TİO Belgesi Nasıl Alınır?
Başvuru Ulaştırma Bölge Müdürlükleri üzerinden yapılıyor. Dosyada şirket evrakları, oda kayıt belgesi, sermayeyi gösteren ticaret sicil kaydı, adli sicil belgeleri ve mesleki yeterlilik belgeleri bulunuyor. Eksik varsa tamamlanması isteniyor, dosya tamamlandığında belge düzenleniyor.
Belge beş yıllık düzenleniyor. Bir yıllık geçici belge seçeneği de var, yeni kurulan firmalar bunu tercih edebiliyor. Belge ücreti her yıl güncelleniyor, güncel tutarı Bölge Müdürlüğü veriyor.
Belge Sahibinin Yükümlülükleri
Belge alındıktan sonra süreç bitmiyor, yönetmelik birkaç yükümlülük getiriyor.
- Her taşımada taşıma senedi düzenlemek
- Unvan, adres, ortaklık ve yönetici değişikliklerini 90 gün içinde Bakanlığa bildirmek
- Temsil ve ilzama yetkili kişilerdeki değişikliği 60 gün içinde bildirmek
- Yasal mücbir sebep dışında hizmet sunmaktan kaçınmamak
Sermaye veya merkez işyeri şartı kaybedilirse faaliyet geçici olarak durduruluyor. Durdurma, bildirimi takip eden otuzuncu günde yürürlüğe giriyor; şart bu süre içinde tamamlanırsa faaliyet devam ediyor.
TİO Belgesi ile Taşımacı Yetki Belgesi Farkı
İkisi farklı işlere yetki veriyor. Aynı firma gerekli şartları sağlıyorsa her iki belgeye de sahip olabilir.
| TİO belgesi | Taşımacı yetki belgesi (C2, L2, K1) | |
|---|---|---|
| Neye yetki verir | Taşımayı organize etmeye | Kendi aracıyla taşıma yapmaya |
| Öz mal araç şartı | Yok | Var, asgari kapasite aranır |
| Kapsadığı modlar | Kara, deniz, demir, hava | Belge türüne göre değişir |
| Düzenleyen | Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı | Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı |
Yük Sahibi İçin Ne Anlama Geliyor?
Yük sahibi açısından asıl fark burada ortaya çıkıyor. TİO belgesi, karşınızdaki firmanın taşımadan hukuken sorumlu olduğunu gösteriyor. Belge olmadan iş alan bir organizatörle çalıştığınızda hasar ya da gecikme durumunda muhatap bulmakta zorlanabilirsiniz.
Belgenin geçerliliğini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın yayımladığı TİO listesinden kontrol edebilirsiniz. Liste bakanlığın internet sitesinde açık duruyor.
Sık Sorulan Sorular
TİO belgesi olmayan firma taşıma yapabilir mi?
Kendi aracıyla yapıyorsa evet, o zaman C2 veya K1 gibi taşımacı yetki belgesiyle çalışır. Taşımayı başkasına yaptırıp organize ediyorsa TİO gerekiyor.
Belge kaç yıl geçerli?
Beş yıl. Yeni kurulan firmalar için bir yıllık geçici belge seçeneği de bulunuyor.
Depo şartı var mı?
Yok. TİO belgesi için kapalı alan ya da metrekare istenmiyor.
Sermaye şartı ne kadar?
En az 1.000.000 TL. Bu tutar 19 Haziran 2025 tarihli yönetmelik değişikliğiyle belirlendi, sonrasında güncellenmiş olabilir.
ÜDY ve ODY belgesi şart mı?
Şart. En az bir üst düzey ve bir orta düzey yönetici belgesi gerekiyor, bunlar ilk belge alımından itibaren altı ay içinde tamamlanabiliyor.
TİO belgesi sadece karayolu için mi?
Değil. Karayolu, denizyolu, demiryolu ve havayolu modlarının hepsini kapsıyor.
Bir firma hem TİO hem C2 belgesine sahip olabilir mi?
Olabilir. Kendi aracıyla taşıma yapıp aynı zamanda organizatörlük yürüten firmalar ikisini birlikte bulunduruyor.
Belgenin gerçek olup olmadığını nasıl kontrol ederim?
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın yayımladığı TİO listesinden firma unvanını arayabilirsiniz.
Taşıma Talepleriniz İçin
Uluslararası taşıma organizasyonu ve konteyner sevkiyatı konusunda yük bilgilerinizi gönderin, hangi modun uygun olduğunu çıkarıp size iletelim. Hizmet kapsamımız karayolu nakliye ve denizyolu taşımacılık sayfalarımızda.
- Telefon: 0212 631 02 01
- WhatsApp: 0532 256 77 14
- E-posta: bilgi@sahlojistik.com
